Stichting Upfarming helpt daarbij. De organisatie werkt aan een brede beweging naar regeneratieve landbouw. Zelf noemt Upfarming dat "boerenlandbouw". Dat is een vorm van landbouw waarin boeren weer meer grip krijgen op hun keuzes en hun toekomst.
Waarom zoeken boeren naar een andere manier?
De druk op de landbouw is groot. Boeren hebben te maken met veranderende regels, onzekere prijzen en de gevolgen van droogte, slechte waterkwaliteit en minder soorten planten en dieren. Tegelijk groeit het besef dat het anders kan.
Op boerenerven in heel Nederland ontstaan initiatieven die dat laten zien. Boeren proberen andere gewassen uit, werken aan een levende bodem, sluiten kringlopen en zoeken naar kortere ketens. Maar veranderen kost tijd. Het vraagt ook kennis en ruimte om te leren. Goede voorbeelden helpen pas echt als anderen erop verder kunnen bouwen.
Daar ligt de rol van Upfarming. De stichting brengt ervaringen, mensen en ideeën samen. Ze deelt kennis, maakt praktische hulpmiddelen en helpt boeren, adviseurs, financiers en beleidsmakers om elkaar beter te begrijpen. Want regeneratieve landbouw gaat niet alleen over minder kunstmest of een andere teelt. Het gaat over het hele boerenbedrijf en de mensen daarachter.
Wat betekent boerenlandbouw in de praktijk?
Met het woord boerenlandbouw wil Upfarming duidelijk maken dat een boer meer is dan alleen uitvoerder van een productiemodel. Een boer is ondernemer die zorgt voor bodem en water. En het is ook gewoon een mens met een gezin, relaties en plannen.
Die brede blik staat centraal in het vier-lenzenmodel dat Upfarming samen met partners ontwikkelt binnen ReGeNL, een programma van het Nationaal Groeifonds. Met dit model kijken boeren en adviseurs vanuit vier samenhangende perspectieven naar het bedrijf:
- Land en bodem
Bodemgezondheid, water, gewassen, vee en kringlopen - Verdienmodel
Kosten, opbrengsten, marges en relaties in de keten - Bedrijfsvoering
Organisatie, planning en de koers van het bedrijf - De mens achter het bedrijf
Persoonlijke situatie, gezin, ontwikkeling en werkplezier
Een verandering op het land heeft vaak gevolgen voor de rest van het bedrijf. Een andere manier van bemesten kan iets doen met de opbrengst, maar ook met de werkdruk, investeringen en het gezinsleven. Door alles samen te bekijken, ontstaat ruimte voor keuzes die ook later nog werken.
Boeren aan de slag met steward-ownership
Welke stap past bij het boerenbedrijf?
Om boeren en adviseurs te helpen, maakt Upfarming twee praktische hulpmiddelen: de Quick Scan en het Quick Plan. Daarmee brengen boer en adviseur samen in kaart waar een bedrijf staat en welke stappen daarbij passen.
Niet alles hoeft meteen anders. Eerst overzicht krijgen helpt boeren om gericht en in hun eigen tempo te veranderen. Dan wordt duidelijk wat al goed gaat, waar kansen liggen en welke stap nu haalbaar is. Upfarming wil dat steeds meer adviseurs met deze hulpmiddelen gaan werken. Zo krijgen meer boeren begeleiding die niet alleen kijkt naar productie, maar naar het hele bedrijf en de toekomst daarvan.
Wie kijkt er mee op het erf?
Voor veel boeren begint verandering heel praktisch. Ze willen weten wat past bij hun grond, hun bedrijf en hun financiële ruimte. Een goede adviseur kan dan veel betekenen. Maar regeneratieve landbouw vraagt ook van adviseurs een andere blik. Het gaat niet om één maatregel of één seizoen. Het gaat om de samenhang tussen bodem, bedrijfsvoering, inkomen en persoonlijke situatie.
Daarom ontwikkelde Upfarming samen met Wij.land, Groeibalans, LATitude en De Boeren Academie de basiscursus 'Adviseur Regeneratieve Landbouw'. Deelnemers leren werken met het vier-lenzenmodel, de Quick Scan en het Quick Plan. Ook leren zij hoe ze boeren kunnen begeleiden als ondernemer én als beheerder van een levend landbouwsysteem.
Hoe kunnen boeren van elkaar leren?
Op veel plekken in Nederland ontstaan nieuwe vormen van landbouw. Boeren proberen andere teelten, werken aan de bodem, bouwen aan andere ketens en zoeken nieuwe samenwerkingen. Die initiatieven zijn waardevol. Toch blijft kennis soms hangen binnen regio’s of losse projecten.
Daarom ontwikkelt Upfarming samen met onderzoeksbureau Drift en Commonsource, in opdracht van het ministerie van Landbouw en het Nationaal Platform Experimenteerlocaties, een raamwerk om vernieuwingen beter te ordenen. Zo wordt duidelijker wat werkt, welke vragen nog open zijn en waar initiatieven elkaar kunnen versterken.
Upfarming is ook betrokken bij de plannen voor de Bioregio Greidhoeke in Friesland en bij topmest.org, een platform over bodem en mestpraktijk. Zo wil Upfarming van losse experimenten een gezamenlijke leerbeweging maken.
Waarom zijn goede voorbeelden nodig?
Een beweging groeit als mensen begrijpen wat er speelt. En als ze zien dat verandering mogelijk is. Daarom werkt Upfarming ook aan een duidelijke website, goed beeldmateriaal en verhalen uit de praktijk.
Verhalen over bodems waarin weer meer leven komt. Over boeren die zoeken, proberen en soms opnieuw beginnen. En over bedrijven die laten zien dat zorg voor natuur en een gezond verdienmodel samen kunnen gaan.
Als boeren, adviseurs, beleidsmakers en financiers beter begrijpen wat boerenlandbouw in de praktijk betekent, kunnen zij ook betere keuzes maken om die ontwikkeling te steunen.
Een ander verhaal over ons land en ons eten
Hoe bouwen we aan landbouw die blijft?
Upfarming wil niet alleen losse projecten optellen. De stichting werkt aan landbouw die op de lange termijn klopt. Voor boeren, voor bodem en water, en voor de samenleving.
Met steun van Triodos Foundation ontwikkelt Upfarming niet alleen concrete trajecten, maar ook de taal, hulpmiddelen en verbinding die nodig zijn om verandering te laten groeien. Zo kan boerenlandbouw uitgroeien van inspirerende voorbeelden naar een brede beweging. Een beweging waarin gezonde bodems en sterke boerenbedrijven hand in hand gaan.
Bedankt voor je reactie!
Bevestig je reactie door op de link in je e-mail te klikken.