De prijs op je bord kan voedsel veranderen

Kosten voor klimaatverandering, verlies van natuur, gezondheidszorg en dierenwelzijn zitten vaak niet in die prijs. Ook krijgen boeren niet altijd de beloning die past bij een manier van werken met zorg voor natuur en dier. Die kosten verdwijnen niet. Ze komen alleen op een andere plek terecht. Bijvoorbeeld in hogere zorgkosten, schade aan natuur en klimaat, of bij de boer.

De True Animal Protein Price Coalition (TAPPC) werkt daarom aan eerlijker voedselprijzen. Niet om jou meer te laten betalen. Maar om gezonde keuzes en keuzes die beter zijn voor natuur en klimaat aantrekkelijker en bereikbaarder te maken. Met steun van Triodos Foundation werkt de coalitie aan politieke invloed, samenwerking met bedrijven en praktische toepassingen in catering en supermarkten.

Een verborgen rekening

Als de prijs van vlees geen rekening houdt met uitstoot, verlies van natuur of zorgkosten, ontstaat een scheef speelveld. Producten die beter zijn voor klimaat en gezondheid, zoals groente, fruit en plantaardige eiwitten, zijn dan niet vanzelf de voordeligste keuze. TAPPC pleit daarom vooral voor een prijs voor rood vlees die deze maatschappelijke kosten beter meeneemt. Ook zuivel en het goedkoper maken van groente, fruit en plantaardige eiwitproducten zijn belangrijke thema’s.

Belangrijk is wat er met de opbrengsten gebeurt. TAPPC ziet kansen voor een fonds dat geld inzet voor landbouw die beter werkt voor natuur en klimaat en een betere beloning voor boeren. Ook kan dat geld worden ingezet voor lagere prijzen voor gezonde en plantaardige voeding. En voor compensatie voor huishoudens die anders te hard geraakt worden. Zo kan prijsbeleid helpen bij een voedselsysteem dat eerlijker is voor iedereen.

Van beleid naar de bedrijfskantine

Verandering begint niet alleen in Den Haag of Brussel. Ook de plek waar je elke dag je lunch kiest, kan verschil maken. Daarom werkt TAPPC samen met Vermaat, een grote cateraar in Nederland. In een Community of Practice onderzoeken TAPPC, cateraars en opdrachtgevers hoe true pricing voor vlees en zuivel in catering kan werken.

Tegelijk kijken zij hoe plantaardige eiwitten aantrekkelijker geprijsd kunnen worden. Want wat gebeurt er als de keuze die beter is voor natuur en klimaat ook financieel de logische keuze wordt? Dat geeft bruikbare lessen voor werkgevers, cateraars en opdrachtgevers. Niet alleen over prijs, maar ook over wat mensen helpt om nieuwe eetgewoonten te ontdekken. En over welke praktische drempels organisaties nog moeten wegnemen.

Catering en supermarkt

Ook op grotere schaal wordt onderzocht hoe true pricing kan helpen bij de verschuiving van dierlijke naar plantaardige eiwitten. Het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) heeft hiervoor subsidie gegeven aan onderzoekers van hbo-opleidingen.

TAPPC neemt als partner deel aan de klankbordgroep van dit project. Dat doet de coalitie samen met onder meer Transitiecoalitie Voedsel, True Price en marktpartijen. Catering en supermarkten staan centraal. Juist daar kunnen prijsverschillen veel mensen bereiken.

Daarnaast sluit TAPPC aan bij een adviesgroep rond een onderzoeksproject van het Amsterdam UMC over supermarkten, gezonde voeding en de rol van beprijzing. Daarbij wordt gekeken naar hoe we gezonde boodschappen beschikbaar, aantrekkelijk en betaalbaar maken.

Politieke verandering

Voor blijvende verandering is ook beleid nodig. Dit jaar richt TAPPC zich daarom nog sterker op politieke beïnvloeding in Nederland. Bijvoorbeeld richting politieke partijen, de Voorjaarsnota en de begroting voor 2027. De coalitie doet dat niet alleen. TAPPC werkt samen met organisaties en netwerken zoals Eiwittransitie.nl, Transitiecoalitie Voedsel, WWF-NL, ProVeg Nederland, Questionmark, de Green Protein Alliance, Bionext, BoerenNatuur, Natuur & Milieu, Natuurmonumenten en het Louis Bolk Instituut.

Ook het gesprek met boerenorganisaties is belangrijk. TAPPC wil de band met boeren verder versterken, onder meer via contacten met LTO Nederland, NAJK, BoerenNatuur en groene boereninitiatieven. Want een eerlijke voedselprijs werkt alleen als boeren ook echt uitzicht krijgen op een manier van werken die toekomst heeft.

Eten met een prijs die klopt

Een eerlijkere prijs op je bord is geen doel op zich. Het is een manier om betere keuzes mogelijk te maken. Voor jou, voor boeren die anders willen werken en voor een gezonde leefomgeving.

Als de prijs van voedsel beter past bij de echte waarde ervan, hoeft gezond eten niet iets te zijn waar je extra moeite voor doet. Dan wordt het steeds meer de gewone keuze. Niet omdat je moet kiezen tussen betaalbaar en verantwoord, maar omdat goed eten allebei kan zijn.