Ted van den Bergh over bodem

De grond onder onze voeten

Column

Bodem is de grond waarop we leven. Een dun laagje aarde waarvan het ontstaan miljoenen jaren heeft geduurd. De ontwikkeling van een één centimeter dikke laag bodem kan duizend jaar duren. Wat is daar voor nodig? Erosie van harde kale rots, water, mos en kleine plantenworteltjes die zich ergens weten te vestigen, dierlijke uitwerpselen, brandende zon, gletsjers, wind. En vooral veel tijd.

Ted van den Bergh
Ted van den Bergh

Het verhaal gaat dat vissers op de Araneilanden akkertjes hebben gemaakt op ommuurde stukken kale rots. Ze kweekten daar hun groenten op een mengsel van wit zand, zeewier en vissenkoppen. Nu, 1200 jaar later, zijn deze akkertjes nog in gebruik. Het geeft aan dat mensen behoefte hebben aan een goede bodem, een voedingsbodem. Nederlanders hebben hun bodem grotendeels moeten veroveren op het water.

Onze IJsselmeerpolders zijn beroemd, en de mooiste landbouwgronden van Europa. Door intensief gebruik en verdichting van de bodem is het nu na 50 jaar al nodig om met diepploegtechnieken deze polders te revitaliseren. Tot 3 meter diep ploegen kan je één keer doen, daarna moet je toch echt beter voor je bodem gaan zorgen. Gelukkig dringt dat langzaam door, zij het nog niet overal.

Wereldwijd hebben we deze eeuw al 33% van alle goede bodems verloren laten gaan. Door erosie, overexploitatie, chemische vervuiling, verdichting door te zware machines, uitputting van watervoorraden treedt nieuwe woestijnvorming op. Gelukkig is er de Commonland Foundation, een initiatief dat wij steunen en dat zich sterk maakt om 150 miljoen ha land te herstellen, door er weer rijke bodem van te maken.

Bodem is de toplaag van onze aarde, rijk aan organisch materiaal, vol met leven, dooraderd met wortels die de mineralen opnemen die ons voedsel gezond maken. Bodem neemt water op, CO2, reguleert het klimaat, levert ons voedsel, voedt onze bomen en herbergt in een theelepel meer levende organismen dan er mensen zijn op aarde. Deze aarde, waar kinderen zo graag in spelen, is van vitaal belang voor onze gezondheid.

Een oude indiaanse tekst sprak er zo over: "Wanneer wij onze bodem verkwanselen, eindigt het leven en begint het óverleven."

 

Fotografie: Paul Mocan en Gijs de Kruijf

Blijf op de hoogte van al het nieuws over Triodos Foundation

Ontvang onze nieuwsbrief in uw inbox

Schrijf u in

Gerelateerde artikelen